CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO
Metafen, 200 mg + 325 mg, tabletki
2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY
Każda tabletka zawiera 200 mg ibuprofenu (Ibuprofenum) i 325 mg paracetamolu (Paracetamolum).
Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.
3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA
Tabletka
Białe lub prawie białe tabletki niepowlekane, owalne, z wytłoczonym napisem „Metafen” po jednej
stronie.
4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE
4.1 Wskazania do stosowania
Metafen działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie.
Wskazania do stosowania:
• bóle różnego pochodzenia, w tym:
- bóle głowy
- migrena
- bóle menstruacyjne
- bóle zębów
- bóle mięśni
- bóle kości i stawów
- bóle lędźwiowo-krzyżowe
- bóle pourazowe
- nerwobóle
• gorączka.
4.2 Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie
Zalecane jest następujące dawkowanie produktu leczniczego Metafen:
- Dorośli: jednorazowo 1 lub 2 tabletki.
W razie konieczności dawkę można powtarzać do trzech razy na dobę.
Nie stosować więcej niż 6 tabletek na dobę.
- Młodzież w wieku powyżej 12 lat: jednorazowo 1 tabletkę.
W razie konieczności dawkę można powtarzać do trzech razy na dobę.
Nie stosować więcej niż 3 tabletki na dobę.
1
Do stosowania krótkotrwałego.
Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy okres konieczny do złagodzenia
objawów oraz zmniejszenia ryzyka działań niepożądanych (patrz punkt 4.4).
Pacjent powinien skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się lub nasilają, lub gdy
konieczne jest stosowanie produktu przez okres dłuższy niż 3 dni.
Pacjenci w podeszłym wieku: modyfikacja dawkowania nie jest wymagana (patrz punkt 4.4).
U pacjentów w podeszłym wieku zwiększone jest ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań działań
niepożądanych. Podczas stosowania leków z grupy NLPZ pacjentów należy regularnie
monitorować w kierunku krwawienia z układu pokarmowego.
Sposób podawania
Podanie doustne.
Metafen należy przyjmować po posiłku.
4.3 Przeciwwskazania
• Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
wymienioną w punkcie 6.1
• Nadwrażliwość na leki z grupy NLPZ, w tym kwas acetylosalicylowy; występowanie
w wywiadzie astmy aspirynowej, obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli, nieżytu
błony śluzowej nosa lub pokrzywki, związanych z przyjmowaniem kwasu
acetylosalicylowego lub innych leków z grupy NLPZ
• Ciężka niewydolność nerek i (lub) wątroby
• Choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy (czynna lub w wywiadzie); perforacja lub
krwawienia, również te występujące po zastosowaniu leków z grupy NLPZ
• Ciężkie nadciśnienie tętnicze
• Ciężkie choroby układu sercowo-naczyniowego, tachykardia, dławica piersiowa
• Ciężka niewydolność serca (klasa IV wg New York Heart Association (NYHA))
• Ciąża i karmienie piersią
• Skaza krwotoczna oraz przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych
• Zatrzymanie moczu
• Wrodzony niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
• U dzieci w wieku poniżej 12 lat
• Choroba alkoholowa
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Jednoczesne przyjmowanie innych leków z grupy NLPZ, w tym inhibitorów COX-2 i kwasu
acetylosalicylowego w dawce dobowej większej niż 75 mg – zwiększone ryzyko wystąpienia
działań niepożądanych (patrz punkt 4.5).
Produkt leczniczy Metafen zawiera paracetamol. Należy sprawdzić, czy inne przyjmowane produkty
lecznicze nie zawierają paracetamolu. Jednoczesne przyjmowanie innych produktów leczniczych
zawierających paracetamol może prowadzić do przedawkowania i zwiększa ryzyko wystąpienia
ciężkich działań niepożądanych (patrz punkt 4.5).
Notowano przypadki kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA, ang. high anion gap
metabolic acidosis) spowodowanej przez kwasicę piroglutaminową u pacjentów z ciężką chorobą,
taką jak ciężkie zaburzenie czynności nerek i posocznica, lub u pacjentów z niedożywieniem lub
z innymi źródłami niedoboru glutationu (np. przewlekły alkoholizm), leczonych paracetamolem
w dawce terapeutycznej stosowanym przez dłuższy czas, lub skojarzeniem paracetamolu
i flukloksacyliny. Jeśli podejrzewa się występowanie HAGMA spowodowanej przez kwasicę
piroglutaminową, zaleca się natychmiastowe przerwanie przyjmowania paracetamolu i ścisłą
2
obserwację pacjenta. Pomiar 5-oksoproliny moczowej może być przydatny do identyfikacji kwasicy
piroglutaminowej jako głównej przyczyny HAGMA u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka.
Jednoczesne, długotrwałe stosowanie różnych leków o działaniu przeciwbólowym może prowadzić
do uszkodzenia nerek z ryzykiem niewydolności (nefropatia postanalgetyczna).
Istnieje ryzyko zaburzenia czynności nerek u odwodnionej młodzieży.
Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu leczniczego u pacjentów, u których
występują:
• zaburzenie czynności wątroby i (lub) nerek oraz układu krążenia; u pacjentów, u których
występują wymienione zaburzenia należy stosować dawki skuteczne, możliwie jak najmniejsze,
z jednoczesnym monitorowaniem czynności wątroby i (lub) nerek oraz układu krążenia,
• astma oskrzelowa lub alergia - zażycie produktu leczniczego może spowodować skurcz
oskrzeli,
• toczeń rumieniowaty układowy oraz mieszana choroba tkanki łącznej - występuje zwiększone
ryzyko rozwoju jałowego zapalenia opon mózgowych,
• choroby przewodu pokarmowego w wywiadzie (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba
Leśniowskiego-Crohna) - może dojść do nasilenia objawów,
• zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, zawał mięśnia sercowego lub niewydolność serca
w wywiadzie - może dojść do zatrzymania płynów w organizmie z powodu pogorszenia
czynności nerek,
• jednoczesne zażywanie leków przeciwzakrzepowych lub zaburzenia krzepnięcia krwi -
ibuprofen może przedłużyć czas krwawienia.
U pacjentów w wieku powyżej 65 lat istnieje większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, niż
u pacjentów młodszych.
Ryzyko działań niepożądanych można zmniejszyć, stosując najmniejszą skuteczną dawkę przez
najkrótszy możliwy czas niezbędny do kontrolowania objawów (patrz poniżej: Wpływ na układ
pokarmowy i układ krążenia).
Wpływ na układ krążenia i naczynia mózgowe
Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dużej dawce (2400 mg na dobę),
może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów
zatorowo-zakrzepowych (na przykład zawału mięśnia sercowego lub udaru). W ujęciu ogólnym
badania epidemiologiczne nie wskazują, że przyjmowanie ibuprofenu w małych dawkach
(np. 1200 mg na dobę) jest związane ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów
zatorowo-zakrzepowych.
W przypadku pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, zastoinową niewydolnością
serca (NYHA II-III), rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca, chorobą naczyń obwodowych i (lub)
chorobą naczyń mózgowych leczenie ibuprofenem należy stosować po jego starannym rozważeniu,
przy czym należy unikać stosowania w dużych dawkach (2400 mg na dobę).
Należy także starannie rozważyć włączenie długotrwałego leczenia pacjentów, u których występują
czynniki ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca,
palenie tytoniu), zwłaszcza jeśli wymagane są duże dawki ibuprofenu (2400 mg na dobę).
Wpływ na układ pokarmowy
Istnieje ryzyko wystąpienia krwotoku z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji, które
może zagrażać życiu i które niekoniecznie musi być poprzedzone objawami ostrzegawczymi lub może
wystąpić u pacjentów, u których takie objawy ostrzegawcze występowały. W razie wystąpienia
krwotoku z przewodu pokarmowego czy owrzodzenia, należy natychmiast przerwać stosowanie
produktu.
3
Pacjenci, u których w wywiadzie stwierdzono działanie toksyczne na przewód pokarmowy
(szczególnie w podeszłym wieku), powinni zgłaszać wszelkie nietypowe objawy w obrębie jamy
brzusznej (ze szczególnym uwzględnieniem krwawienia z przewodu pokarmowego), zwłaszcza
w początkowym etapie leczenia.
Ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji wzrasta wraz ze
zwiększeniem dawki NLPZ u pacjentów z owrzodzeniem w wywiadzie, zwłaszcza powikłanym
krwotokiem lub perforacją (patrz punkt 4.3) oraz u osób w podeszłym wieku. U pacjentów tych
leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej dostępnej dawki. U tych pacjentów, jak również
u pacjentów wymagających jednoczesnego leczenia małymi dawkami kwasu acetylosalicylowego lub
innymi substancjami czynnymi mogącymi zwiększać ryzyko zmian w obrębie przewodu
pokarmowego (patrz poniżej oraz punkt 4.5) należy rozważyć leczenie skojarzone z lekami o działaniu
ochronnym (np. mizoprostolem lub inhibitorami pompy protonowej).
Należy zachować ostrożność, stosując produkt leczniczy u pacjentów przyjmujących jednocześnie
inne leki, które mogą zwiększać ryzyko owrzodzenia lub krwawienia, takie jak doustne
kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, w tym warfaryna, selektywne inhibitory zwrotnego
wychwytu serotoniny lub leki przeciwpłytkowe, w tym kwas acetylosalicylowy (patrz punkt 4.5).
Podczas stosowania paracetamolu nie należy pić alkoholu ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby.
Szczególne ryzyko uszkodzenia wątroby istnieje u osób głodzonych i regularnie pijących alkohol.
Stosowanie produktu może być przyczyną fałszywych wyników niektórych badań laboratoryjnych,
wykonywanych metodami oksydoredukcyjnymi (np. oznaczanie stężenia glukozy we krwi).
Ciężkie reakcje skórne
W związku ze stosowaniem NLPZ zgłaszano występowanie ciężkich reakcji skórnych, także
śmiertelnych, w tym złuszczającego zapalenia skóry, zespołu Stevensa-Johnsona i toksycznego
martwiczego oddzielania się naskórka (patrz punkt 4.8). Wydaje się, że ryzyko związane
z wystąpieniem tych reakcji u pacjentów jest największe na wczesnym etapie leczenia, przy czym
w większości przypadków początek reakcji miał miejsce w pierwszym miesiącu leczenia.
Zgłaszano przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP) związane ze stosowaniem
produktów zawierających ibuprofen.
Należy zakończyć stosowanie ibuprofenu w chwili pojawienia się pierwszych przedmiotowych
i podmiotowych objawów ciężkich reakcji skórnych, takich jak wysypka, zmiany na błonach
śluzowych lub jakiekolwiek inne oznaki nadwrażliwości.
Maskowanie objawów zakażenia podstawowego
Metafen może maskować objawy zakażenia, co może prowadzić do opóźnionego rozpoczęcia
stosowania właściwego leczenia, a przez to pogarszać skutki zakażenia. Zjawisko to zaobserwowano
w przypadku pozaszpitalnego bakteryjnego zapalenia płuc i powikłań bakteryjnych ospy wietrznej.
Jeśli produkt leczniczy Metafen stosowany jest z powodu gorączki lub bólu związanych z zakażeniem,
zaleca się kontrolowanie przebiegu zakażenia. W warunkach pozaszpitalnych pacjent powinien
skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się lub nasilają.
Należy poinformować pacjenta, aby skontaktował się z lekarzem lub farmaceutą w przypadku
wystąpienia nowych lub nasilenia wyżej wymienionych objawów.
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podobnie jak w przypadku każdego innego produktu zawierającego paracetamol, należy unikać
stosowania produktu Metafen w skojarzeniu z innymi lekami zawierającymi paracetamol, ze względu
na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych (patrz punkt 4.4).
Jednoczesne przyjmowanie innych leków z grupy NLPZ, w tym inhibitorów COX-2 i kwasu
acetylosalicylowego w dawce dobowej większej niż 75 mg – zwiększone ryzyko działań
niepożądanych.
4
Jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego i ibuprofenu nie jest zalecane ze względu na
możliwość nasilenia działań niepożądanych, z wyjątkiem małych dawek (do 75 mg na dobę)
zaleconych przez lekarza.
Dane doświadczalne wskazują, że ibuprofen może kompetycyjnie hamować działanie małych dawek
kwasu acetylosalicylowego polegające na hamowaniu agregacji płytek krwi, gdy leki te są podawane
jednocześnie. Pomimo braku pewności, czy dane te można ekstrapolować do sytuacji klinicznych, nie
można wykluczyć, że regularne, długotrwałe stosowanie ibuprofenu może ograniczać działanie
kardioprotekcyjne małych dawek kwasu acetylosalicylowego. Uważa się, że sporadyczne
przyjmowanie ibuprofenu nie ma istotnego znaczenia klinicznego (patrz punkt 5.1).
Ten produkt leczniczy, podobnie jak każdy inny produkt zawierający paracetamol, powinien być
stosowany ostrożnie w skojarzeniu z następującymi lekami:
- Chloramfenikol: zwiększone stężenie chloramfenikolu w osoczu.
- Cholestyramina: szybkość wchłaniania paracetamolu ulega zmniejszeniu pod wpływem
cholestyraminy. Z tego względu nie należy przyjmować cholestyraminy, jeśli wymagane jest
maksymalne działanie przeciwbólowe.
- Metoklopramid i domperydon: metoklopramid i domperydon zwiększają wchłanianie
paracetamolu. Nie należy jednak unikać jednoczesnego stosowania tych leków.
- Warfaryna: długotrwałe, regularne stosowanie paracetamolu może nasilać przeciwzakrzepowe
działanie warfaryny i innych kumaryn, a tym samym zwiększać ryzyko krwawienia; stosowanie
doraźne nie ma znaczenia klinicznego.
- Produkty lecznicze, które nasilają metabolizm wątrobowy, takie jak ryfampicyna, leki
przeciwpadaczkowe, barbiturany: ryzyko uszkodzenia wątroby, nawet podczas stosowania
zalecanych dawek.
- Inhibitory MAO: możliwość wystąpienia pobudzenia i wysokiej gorączki.
- Propantelina i inne leki hamujące perystaltykę: opóźnione wchłanianie paracetamolu.
- Należy zachować ostrożność podczas stosowania paracetamolu równocześnie z flukloksacyliną,
ponieważ jednoczesne ich stosowanie jest powiązane z występowaniem kwasicy metabolicznej
z dużą luką anionową, spowodowanej przez kwasicę piroglutaminową, zwłaszcza u pacjentów
z czynnikami ryzyka (patrz punkt 4.4).
Ten produkt, podobnie jak każdy inny produkt zawierający lek z grupy NLPZ (w tym ibuprofen),
należy stosować ostrożnie w skojarzeniu z następującymi lekami:
- Leki przeciwzakrzepowe: NLPZ mogą nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych, np.
warfaryny.
- Leki hipotensyjne: NLPZ mogą osłabiać działanie tych leków.
- Leki przeciwpłytkowe i selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI):
zwiększone ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego (patrz punkt 4.4).
- Glikozydy nasercowe: NLPZ mogą zaostrzać niewydolność serca, zmniejszać GFR i zwiększać
stężenie glikozydów w osoczu.
- Cyklosporyna: zwiększone ryzyko działania toksycznego na nerki.
- Kortykosteroidy: zwiększone ryzyko wystąpienia owrzodzeń lub krwawienia z przewodu
pokarmowego (patrz punkt 4.4).
- Leki moczopędne: osłabione działanie moczopędne. Leki moczopędne mogą zwiększać ryzyko
toksycznego wpływu leków z grupy NLPZ na nerki.
- Lit: zmniejszone wydalanie litu.
- Metotreksat: zmniejszone wydalanie metotreksatu.
- Mifepryston: NLPZ nie powinny być przyjmowane przez 8–12 dni po zastosowaniu
mifeprystonu, ponieważ mogą osłabiać jego działanie.
- Antybiotyki z grupy chinolonów: dane uzyskane w badaniach na zwierzętach wskazują, że
NLPZ mogą zwiększać ryzyko drgawek związanych ze stosowaniem antybiotyków z grupy
chinolonów. U pacjentów przyjmujących jednocześnie NLPZ i chinolony może wystąpić
zwiększone ryzyko drgawek.
- Takrolimus: ryzyko nefrotoksyczności jest zwiększone w przypadku jednoczesnego
zastosowania NLPZ z takrolimusem.
- Zydowudyna: zwiększone ryzyko toksyczności hematologicznej w przypadku jednoczesnego
zastosowania NLPZ z zydowudyną. Istnieją dowody na zwiększone ryzyko występowania
5
krwawień do stawów i krwiaków u HIV-dodatnich pacjentów z hemofilią, leczonych
jednocześnie zydowudyną i ibuprofenem.
Spożywanie alkoholu podczas leczenia produktem może prowadzić do toksycznego uszkodzenia
wątroby i jej niewydolności.
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Produkt jest przeciwwskazany w całym okresie ciąży (patrz punkt 4.3).
Hamowanie syntezy prostaglandyn może wpływać na przebieg ciąży i (lub) rozwój płodu.
Z przeprowadzonych badań epidemiologicznych wynika, że podczas przyjmowania inhibitorów
syntezy prostaglandyn w początkowym okresie ciąży, zwiększa się ryzyko poronienia, wystąpienia
wad rozwojowych serca i przewodu pokarmowego płodu. Bezwzględne ryzyko wystąpienia wad
układu sercowo-naczyniowego z <1% wzrosło do około 1,5%. Ryzyko to wzrasta wraz z dawką
i okresem leczenia. Wykazano, że u zwierząt podanie inhibitora syntezy prostaglandyn powoduje
zwiększenie częstości przed- i poimplantacyjnych strat ciąż oraz obumarcia zarodka i płodu.
Przyjmowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn w trakcie organogenezy płodu zwiększa częstość
występowania różnych wad rozwojowych, wliczając w to wady układu krążenia.
Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może powodować małowodzie wskutek zaburzeń
czynności nerek płodu. Może ono wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne
po jego przerwaniu. Ponadto zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu
w drugim trymestrze ciąży, z których większość ustąpiła po zaprzestaniu leczenia.
W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wywołać
u płodu:
- toksyczne działanie na płuca i serce (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego
i nadciśnienie płucne);
- zaburzenie czynności nerek (patrz powyżej);
pod koniec ciąży u matki i noworodka:
- wydłużenie czasu krwawienia, działanie przeciwpłytkowe, które może wystąpić nawet po
bardzo małych dawkach;
- zahamowanie skurczów macicy skutkujące opóźnieniem lub przedłużeniem porodu.
Karmienie piersią
Produkt jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią (patrz punkt 4.3).
Płodność
Istnieją dowody na to, że leki hamujące cyklooksygenazę (syntezę prostaglandyn) mogą powodować
zaburzenia płodności u kobiet przez wpływ na owulację. Działanie to jest przemijające i ustępuje po
zakończeniu leczenia. W przypadku kobiet, które mają trudności z zajściem w ciążę lub które
poddawane są badaniom w związku z niepłodnością, należy rozważyć zakończenie stosowania
ibuprofenu.
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Po przyjęciu leków z grupy NLPZ mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak zawroty głowy,
senność, zmęczenie i zaburzenia widzenia. Pacjenci, u których wystąpią te objawy, nie powinni
prowadzić pojazdów i obsługiwać maszyn.
6
4.8 Działania niepożądane
Badania kliniczne z zastosowaniem kombinacji ibuprofenu i paracetamolu nie wykazały ryzyka
wystąpienia działań niepożądanych innych niż obserwowane dla ibuprofenu lub paracetamolu
stosowanych osobno.
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane, które zgromadzono w związku z monitorowaniem
bezpieczeństwa farmakoterapii u pacjentów przyjmujących ibuprofen w monoterapii lub paracetamol
w monoterapii, długotrwale lub krótkotrwale.
Działania niepożądane uszeregowano według częstości występowania stosując następujące
określenia:
Bardzo często: ≥1/10
Często: ≥1/100 do <1/10
Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100
Rzadko: ≥1/10 000 do 1<1 000
Bardzo rzadko: <1/10 000
Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Klasyfikacja układów Częstość występowania Działania niepożądane
i narządów MedDRA
Zaburzenia krwi i układu Bardzo rzadko Zaburzenia układu
chłonnego krwiotwórczego (agranulocytoza,
niedokrwistość, niedokrwistość
aplastyczna, niedokrwistość
hemolityczna, leukopenia,
neutropenia, pancytopenia
i trombocytopenia). Pierwszymi
objawami są: gorączka, ból
gardła, powierzchowne
owrzodzenia błony śluzowej jamy
ustnej, objawy grypopodobne,
silne zmęczenie, nieuzasadnione
krwawienia i siniaki oraz
krwawienie z nosa.
Zaburzenia układu Bardzo rzadko Odnotowano przypadki
immunologicznego nadwrażliwości. Mogą one mieć
postać niespecyficznych reakcji
alergicznych i anafilaksji.
Ciężkie reakcje nadwrażliwości.
Do ich objawów należy: obrzęk
twarzy, języka i krtani, duszność,
tachykardia, zaburzenia rytmu
serca, niedociśnienie, (anafilaksja,
obrzęk naczynioruchowy lub
ciężki wstrząs).
Zaburzenia metabolizmu Częstość nieznana Kwasica metaboliczna z dużą
i odżywiania luką anionową.
Zaburzenia psychiczne Bardzo rzadko Splątanie, depresja i omamy.
Zaburzenia układu nerwowego Niezbyt często Ból głowy i zawroty głowy.
Rzadko Bezsenność.
Bardzo rzadko Parestezje, zapalenie nerwu
wzrokowego i senność,
pobudzenie, drażliwość.
7
U pacjentów z istniejącymi
chorobami
autoimmunologicznymi (toczeń
rumieniowaty układowy,
mieszana choroba tkanki łącznej)
podczas leczenia ibuprofenem
odnotowano pojedyncze
przypadki aseptycznego zapalenia
opon mózgowo-rdzeniowych,
którego objawami są sztywność
karku, ból głowy, nudności,
wymioty, gorączka, dezorientacja
(patrz punkt 4.4).
W pojedynczych przypadkach
opisywano: reakcje psychotyczne
i szumy uszne.
Zaburzenia oka Bardzo rzadko Zaburzenia widzenia.
Zaburzenia ucha i błędnika Bardzo rzadko Szumy uszne i zawroty głowy
pochodzenia błędnikowego.
Zaburzenia serca Bardzo rzadko W związku ze stosowaniem
leków z grupy NLPZ w dużych
dawkach zgłaszano występowanie
obrzęków, nadciśnienia tętniczego
i niewydolności serca.
Zaburzenia układu Bardzo rzadko Reaktywność układu
oddechowego, klatki oddechowego, w tym: astma,
piersiowej i śródpiersia: zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli
i duszność.
Zaburzenia żołądka i jelit Często Ból brzucha, biegunka,
niestrawność, nudności,
dolegliwości żołądkowe
i wymioty.
Niezbyt często Wzdęcia, zaparcia.
Wrzód trawienny, perforacja lub
krwawienie z przewodu
pokarmowego, z objawami
w postaci smolistych stolców
i krwawych wymiotów, niekiedy
ze skutkiem śmiertelnym,
w szczególności u osób
w podeszłym wieku (patrz punkt
4.4).
Wrzodziejące zapalenie jamy
ustnej i zaostrzenie
wrzodziejącego zapalenia jelita
grubego i choroby
Leśniowskiego-Crohna (patrz
punkt 4.4). Rzadziej zgłaszano
przypadki zapalenia trzustki.
Rzadko Zapalenie błony śluzowej
żołądka.
Zaburzenia wątroby i dróg Bardzo rzadko Nieprawidłowa czynność
żółciowych wątroby, zapalenie wątroby
i żółtaczka, powiększona wątroba.
8
Po przedawkowaniu paracetamol
może powodować ostrą
niewydolność wątroby,
niewydolność wątroby, martwicę
wątroby i uszkodzenie wątroby
(patrz punkt 4.9).
Zaburzenia skóry i tkanki Niezbyt często Wysypki różnego typu, w tym
podskórnej świąd i pokrzywka.
Obrzęk naczynioruchowy i obrzęk
twarzy.
Bardzo rzadko Nadmierna potliwość, plamica.
Złuszczające zapalenie skóry.
Reakcje pęcherzowe, w tym
rumień wielopostaciowy, zespół
Stevensa-Johnsona i toksyczne
martwicze oddzielanie się
naskórka. Zgłaszano bardzo
rzadkie przypadki ciężkich reakcji
skórnych.
Częstość nieznana Reakcja polekowa z eozynofilią
i objawami ogólnymi (zespół
DRESS).
Ostra uogólniona osutka
krostkowa (AGEP).
Reakcje nadwrażliwości na
światło.
Zaburzenia nerek i dróg Rzadko Obrzęk.
moczowych
Bardzo rzadko Nefrotoksyczność w różnych
postaciach, w tym śródmiąższowe
zapalenie nerek, zespół
nerczycowy oraz ostra
i przewlekła niewydolność nerek,
dyzuria, zmniejszenie ilości
moczu, martwica brodawek
nerkowych, podwyższone
stężenie mocznika w surowicy,
zwiększone stężenie sodu
w osoczu (zatrzymanie sodu).
Zaburzenia ogólne i stany Bardzo rzadko Zmęczenie i złe samopoczucie.
w miejscu podania
Badania diagnostyczne Często Zwiększenie aktywności
aminotransferazy alaninowej
i gamma-glutamylotransferazy
oraz zmienione parametry
wskaźników wątrobowych po
zastosowaniu paracetamolu.
Zwiększenie stężenia kreatyniny
i mocznika we krwi.
Niezbyt często Zwiększenie aktywności
aminotransferazy
asparaginianowej, zwiększenie
stężenia fosfatazy zasadowej,
fosfokinazy kreatynowej
9
i kreatyniny we krwi,
zmniejszenie stężenia
hemoglobiny i zwiększenie liczby
płytek krwi.
Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dużej dawce (2400 mg na dobę),
może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów
zatorowo-zakrzepowych (na przykład zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu) (patrz punkt 4.4).
Opis wybranych działań niepożądanych
Kwasica metaboliczna z dużą luką anionową
U pacjentów z czynnikami ryzyka, u których stosowano paracetamol (patrz punkt 4.4), obserwowano
przypadki kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową, spowodowanej przez kwasicę
piroglutaminową. Kwasica piroglutaminowa może wystąpić w wyniku niskiego stężenia glutationu
u tych pacjentów.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
4.9 Przedawkowanie
Paracetamol
U osób dorosłych, którzy przyjęli paracetamol w dawce 10 g lub większej, istnieje ryzyko uszkodzenia
wątroby. Przyjęcie paracetamolu w dawce 5 g lub większej może prowadzić do uszkodzenia wątroby,
jeśli pacjent jest obarczony przynajmniej jednym z następujących czynników ryzyka:
- długotrwałe leczenie karbamazepiną, fenobarbitalem, fenytoiną, prymidonem, ryfampicyną,
produktami zawierającymi ziele dziurawca lub innymi lekami, które indukują enzymy
wątrobowe;
- regularne nadużywanie alkoholu;
- niedobór glutationu, np. z powodu zaburzeń odżywiania, mukowiscydozy, zakażenia HIV,
głodu, wyniszczenia organizmu.
Objawy
Do objawów przedawkowania paracetamolu w pierwszych 24 godzinach należą: bladość, nudności,
wymioty, jadłowstręt i ból brzucha. Uszkodzenie wątroby może się uwidocznić w ciągu 12 do 48
godzin po przyjęciu dawki; potwierdzają je nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Mogą
wystąpić zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna. W ciężkich zatruciach
niewydolność wątroby może prowadzić do encefalopatii, krwotoku, hiperglikemii, obrzęku mózgu
i zgonu. Możliwe jest wystąpienie ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych
objawiającej się silnym bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem, nawet
w przypadku braku ciężkiego uszkodzenia wątroby. Zgłaszano przypadki arytmii i zapalenia trzustki.
Leczenie
Przedawkowanie paracetamolu wymaga podjęcia natychmiastowego leczenia. Mimo braku istotnych
wczesnych objawów pacjent powinien być przewieziony do szpitala w trybie pilnym, aby uzyskać
natychmiastową pomoc medyczną. Objawy mogą być ograniczone do nudności lub wymiotów i mogą
10
nie odzwierciedlać ciężkości przedawkowania czy ryzyka uszkodzenia narządowego. Leczenie
przedawkowania powinno być zgodne z lokalnymi wytycznymi dotyczącymi tego typu leczenia.
Leczenie węglem aktywnym należy rozważyć, jeśli do przedawkowania doszło w ciągu 1 godziny
przed rozpoczęciem leczenia. Stężenie paracetamolu w osoczu powinno być określone po 4 godzinach
od jego przyjęcia lub później (stężenia mierzone wcześniej są mało wiarygodne).
Leczenie N-acetylocysteiną można zastosować do 24 godzin po zażyciu paracetamolu, jednak
maksymalne działanie ochronne uzyskuje się do 8 godzin po przyjęciu leku. Po tym czasie
skuteczność odtrutki gwałtownie spada.
W razie potrzeby pacjent powinien otrzymać N-acetylocysteinę dożylnie, zgodnie z zatwierdzonym
schematem dawkowania. Jeśli pacjent nie wymiotuje, doustnie podana metionina może być
odpowiednią alternatywą leczenia przedawkowania w odległym miejscu, poza szpitalem.
Pacjentów, u których występują ciężkie zaburzenia czynności wątroby po czasie dłuższym niż
24 godziny od przyjęcia dawki, należy leczyć zgodnie z obowiązującymi wytycznymi.
Ibuprofen
Objawy
U większości pacjentów, którzy zażyli klinicznie znaczące dawki NLPZ, mogą wystąpić jedynie
nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu lub rzadziej biegunka. Mogą wystąpić także szumy uszne, ból
głowy i krwawienie z układu pokarmowego. W cięższych zatruciach, toksyczność występująca
w obrębie ośrodkowego układu nerwowego objawia się sennością, czasami pobudzeniem
i dezorientacją lub śpiączką. Sporadycznie mogą wystąpić drgawki. W ciężkim zatruciu może
wystąpić kwasica metaboliczna. Może również ulec wydłużeniu czas protrombinowy/INR,
prawdopodobnie na skutek interferencji z działaniem czynników krzepnięcia we krwi. W przypadku
jednoczesnego odwodnienia może wystąpić ostra niewydolność nerek i uszkodzenie wątroby.
U pacjentów z astmą oskrzelową możliwe jest jej zaostrzenie.
Długotrwałe stosowanie dawek większych niż zalecane lub przedawkowanie może spowodować
nerkową kwasicę kanalikową i hipokaliemię.
Leczenie
Należy prowadzić leczenie objawowe i podtrzymujące, obejmujące utrzymanie drożności dróg
oddechowych oraz monitorowanie czynności serca i parametrów życiowych aż do ustabilizowania się
stanu pacjenta. Należy rozważyć podanie doustnie węgla aktywnego w ciągu 1 godziny od przyjęcia
potencjalnie toksycznej dawki produktu leczniczego. W przypadku wystąpienia częstych lub
przedłużających się drgawek należy podać dożylnie diazepam lub lorazepam. Pacjentom z astmą
oskrzelową należy podać leki rozszerzające oskrzela.
5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE
5.1 Właściwości farmakodynamiczne
Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne. Pochodne kwasu
propionowego: Ibuprofen, leki złożone,
kod ATC: M01AE51
Metafen - produkt leczniczy złożony zawierający dwie substancje czynne: ibuprofen wykazujący
obwodowe działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i dodatkowo działanie przeciwzapalne
oraz paracetamol, wykazujący ośrodkowe działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.
Ibuprofen jest pochodną kwasu propionowego. Wykazuje działanie przeciwzapalne,
przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności
izoenzymów cyklooksygenazy: COX-1 i COX-2, co prowadzi do hamowania syntezy
prostanoidów: prostaglandyn i tromboksanu.
11
Ibuprofen, poprzez hamowanie cyklooksygenazy, zwłaszcza jej izoenzymu COX-2 powoduje
zmniejszenie syntezy cyklicznych nadtlenków, będących bezpośrednimi prekursorami
prostaglandyn, które wykazują działanie prozapalne oraz biorą udział w powstawaniu
i przekaźnictwie czucia bólu. Ponadto ibuprofen hamuje odwracalnie agregację płytek krwi.
Dane doświadczalne wskazują, że ibuprofen może kompetycyjnie hamować działanie małych dawek
kwasu acetylosalicylowego polegające na hamowaniu agregacji płytek krwi, gdy leki te są podawane
jednocześnie. Niektóre badania farmakodynamiczne wykazały, że po podaniu pojedynczej dawki
ibuprofenu (400 mg) w ciągu 8 godzin przed podaniem dawki kwasu acetylosalicylowego
o natychmiastowym uwalnianiu (81 mg), lub 30 minut po jej podaniu, występuje osłabienie wpływu
kwasu acetylosalicylowego na powstawanie tromboksanu lub agregację płytek. Pomimo braku
pewności, czy dane te można ekstrapolować do sytuacji klinicznych, nie można wykluczyć, że
regularne, długotrwałe stosowanie ibuprofenu może ograniczać działanie kardioprotekcyjne małych
dawek kwasu acetylosalicylowego. Uważa się, że sporadyczne przyjmowanie ibuprofenu nie ma
istotnego znaczenia klinicznego (patrz punkt 4.5).
Wykazano, że spośród niesteroidowych leków przeciwzapalnych I generacji, ibuprofen
charakteryzuje się największą zdolnością blokowania COX-2 i najkorzystniejszym
współczynnikiem stężeń hamujących COX-1/COX-2. Stąd wynika jego względnie niewielka
toksyczność, mniejsza częstość występowania działań niepożądanych oraz lepsza tolerancja
w porównaniu z innymi niesteroidowymi przeciwzapalnymi lekami I generacji.
Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Działanie to wynika
głównie z jego zdolności do hamowania syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie
nerwowym, przez co zmniejsza wrażliwość receptorów bólowych na działanie takich mediatorów,
jak kininy i serotonina, co powoduje podwyższenie progu bólowego.
Skojarzenie w jednym produkcie leczniczym, działającego ośrodkowo paracetamolu oraz
charakteryzującego się obwodowym mechanizmem działania - ibuprofenu jest połączeniem dwóch
substancji o różnych mechanizmach działania przeciwbólowego.
5.2 Właściwości farmakokinetyczne
Wchłanianie
Substancje czynne produktu leczniczego Metafen są łatwo wchłaniane z przewodu pokarmowego,
ibuprofen w ponad 80%, paracetamol w około 90%. Po podaniu doustnym ibuprofenu,
maksymalne stężenie we krwi osiągane jest po 1-2 godzinach, a paracetamolu po 0,5-1,5 godziny.
Dystrybucja
Ibuprofen wiąże się w ponad 90% z białkami osocza krwi. Głównymi białkami wiążącymi są
albuminy. Objętość dystrybucji wynosi średnio 0,16 l/kg. Ibuprofen powoli przenika do jam
stawowych, maksymalne stężenie w płynie maziowym występuje po 5-6 godzinach po podaniu
doustnym, następnie powoli zmniejsza się.
Paracetamol wiąże się w 15-20% z białkami osocza krwi. Objętość dystrybucji szacowana jest
w granicach od 0,9 l/kg do 1,8 l/kg i nie zmienia się wraz z wiekiem.
Metabolizm i eliminacja
Ibuprofen i paracetamol są głównie metabolizowane w wątrobie.
Od 50% do 60% podanej doustnie dawki ibuprofenu wydalane jest w moczu, w postaci
metabolitów i produktów ich sprzęgania z kwasem glukuronowym. Okres półtrwania ibuprofenu
wynosi 1,5-2 godzin. Wydalany jest całkowicie w ciągu 24 godzin po podaniu ostatniej dawki,
nie kumuluje się w ustroju.
Paracetamol ulega sprzęganiu z kwasem glukuronowym (około 60% dawki) i jonami
siarczanowymi (około 30% dawki). Zaledwie 3-4% dawki ulega utlenieniu przy udziale
cytochromu P-450 do toksycznego metabolitu pośredniego N-acetylobenzochinoiminy. Metabolit
ten szybko sprzęgany jest z glutationem i wydalany z moczem w postaci nietoksycznego
12
merkapturanu. Mechanizm ten łatwo ulega wysyceniu w przypadku przyjęcia dużych dawek
paracetamolu. Oznacza to, że po przedawkowaniu paracetamolu zasoby wątrobowego glutationu
mogą się wyczerpać, powodując znaczne nagromadzenie toksyn w organizmie, co może
doprowadzić do uszkodzenia komórek wątrobowych, ich martwicy i ostrej niewydolności wątroby.
Paracetamol w 100% wydalany jest z moczem, z tego w około 5% w postaci niezmienionej. Okres
półtrwania paracetamolu wynosi 1-2,5 godziny.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przeprowadzone badania toksyczności po jednorazowym i wielokrotnym podaniu wykazały, że
toksyczność produktu leczniczego Metafen jest mniejsza niż ibuprofenu, ale większa niż
paracetamolu. Graficzną interpretacją wyników LD50 są izobologramy, na których punkty
odpowiadające LD50 produktu leczniczego Metafen dla badanych samic i samców zwierząt znalazły
się powyżej krzywej wyznaczającej addytywność paracetamolu i ibuprofenu.
W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu szczurom (toksyczność przewlekła) największa
dawka, nie powodująca działań szkodliwych wyniosła 250 mg/kg mc./dobę, natomiast najmniejsza
dawka powodująca działania szkodliwe wyniosła 375 mg/kg mc./dobę.
6. DANE FARMACEUTYCZNE
6.1 Wykaz substancji pomocniczych
Powidon
Skrobia żelowana
Celuloza mikrokrystaliczna
Magnezu stearynian
6.2 Niezgodności farmaceutyczne
Nie dotyczy.
6.3 Okres ważności
3 lata
6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania
Nie przechowywać w temperaturze powyżej 25°C.
Przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w celu ochrony przed światłem i wilgocią.
6.5 Rodzaj i zawartość opakowania
Blistry z folii Aluminium/PVC, w tekturowym pudełku
2 tabletki
6 tabletek
10 tabletek
20 tabletek
60 tabletek
Pojemnik z polietylenu (HDPE butelka, LDPE wieczko), w tekturowym pudełku
50 tabletek
Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.
13
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego
do stosowania
Bez specjalnych wymagań.
7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO
OBROTU
Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelplińska 19, 83-200 Starogard Gdański
8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
Pozwolenie nr 11834
9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU I
DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA
Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 30.04.2004 r.
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 20.11.2013 r.
10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO
14