CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO
NORMOSAN fix, 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/saszetkę,
zioła do zaparzania w saszetkach
2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY
Każda saszetka 1,4 g zawiera:
Rhamnus frangula L. (Frangula alnus Miller), cortex (kora kruszyny) 0,230-0,330 g
Cassia senna L. (C. acutifolia Delile), znanej jako senes aleksandryjski lub chartumski, lub Cassia
angustifolia Vahl, znanej jako senes Tinnevelly, foliolum (listek senesu) 0,110-0,200 g
Carum carvi L., fructus (owoc kminku) 0,490 g
Sambucus nigra L., fructus (owoc bzu czarnego) 0,142-0,332 g
Mentha x piperita L., folium (liść mięty pieprzowej) 0,238 g
Każda saszetka 1,4 g zawiera 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A.
3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA
Zioła do zaparzania, w saszetkach
4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE
4.1 Wskazania do stosowania
Napar z mieszanki stosuje się jako produkt leczniczy roślinny przeznaczony do krótkotrwałego
stosowania w zaparciach występujących sporadycznie.
Produkt przeznaczony jest do stosowania u dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat.
4.2 Dawkowanie i sposób podawania
Maksymalna dobowa dawka glikozydów hydroksyantracenowych wynosi 30 mg.
Jest to dawka równoważna 1 saszetce produktu leczniczego.
Właściwą dawką indywidualną jest najniższa dawka niezbędna do uzyskania miękkiego stolca.
Młodzież w wieku powyżej 12 lat, dorośli i pacjenci w podeszłym wieku
Pojedyncza dawka:
1 saszetkę zalać 1 szklanką wrzącej wody (ok. 250 ml), naparzać pod przykryciem przez ok. 15 min.
Przed udaniem się na spoczynek wypić jednorazowo od ⅔ do całości przygotowanego naparu. Pić
zawsze świeżo przygotowany napar. Działanie przeczyszczające następuje przeciętnie po 8-12
godzinach.
Dzieci w wieku poniżej 12 lat:
Produkt leczniczy jest przeciwskazany u dzieci w wieku poniżej 12 lat (patrz punkt 4.3).
Czas stosowania
Nie należy stosować produktu dłużej niż przez 1 tydzień.
Zwykle wystarczy przyjmować ten produkt leczniczy od 2 do 3 razy w ciągu tygodnia.
Jeśli objawy utrzymują się podczas stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się
z lekarzem lub farmaceutą. Patrz również punkt 4.4.
1
Sposób podawania
Podanie doustne.
4.3 Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancje czynne, mentol lub rośliny z rodziny baldaszkowatych - Apiaceae
(dawniej Umbelliferae) (anyż, kminek, seler, kolendra i koper), brzozę lub na bylicę pospolitą.
Niedrożność i zwężenie, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne okrężnicy
(np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy), ból brzucha nieznanego
pochodzenia, ciężkie odwodnienie z niedoborem wody i elektrolitów).
Ciąża i karmienie piersią (patrz punkty 4.6 i 5.3).
Dzieci w wieku poniżej 12 lat.
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Należy unikać długotrwałego stosowania środków przeczyszczających, gdyż stosowanie ich powyżej
7 dni może prowadzić do zaburzenia czynności jelit i rozwoju uzależnienia. W przypadku codziennej
potrzeby stosowania środków przeczyszczających należy skonsultować z lekarzem przyczynę
zaparcia. Przetwory z kory kruszyny i listka senesu powinny być stosowane tylko wówczas, jeśli efekt
terapeutyczny nie może być osiągnięty poprzez zmianę diety lub stosowanie środków powodujących
zmiękczenie stolca.
Pacjenci przyjmujący glikozydy nasercowe, leki antyarytmiczne, leki powodujące wydłużenie odcinka
QT, leki moczopędne, adrenokortykosteroidy lub produkty zawierające korzeń lukrecji powinni
skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania listka senesu i kory kruszyny.
Jak wszystkie środki przeczyszczające kora kruszyny i listek senesu nie powinny być stosowane przez
pacjentów cierpiących z powodu zaklinowania stolca, niezdiagnozowanych, ostrych lub uporczywych
dolegliwości ze strony układu pokarmowego, np. ból brzucha, nudności i wymioty, chyba że lekarz
zaleci inaczej. Objawy te mogą być oznaką potencjalnej lub istniejącej niedrożności jelit.
W przypadku stosowania kory kruszyny i listka senesu u pacjentów nietrzymających stolca, odzież lub
środki higieny osobistej powinny być zmieniane częściej w celu ograniczenia kontaktu skóry
z fekaliami.
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek stosowanie produktu może spowodować zaburzenia
równowagi elektrolitów.
Nie zaleca się stosowania produktu u pacjentów z achlorhydrią (bezkwaśnością), chorobą wątroby,
kamieniami żółciowymi, zapaleniem dróg żółciowych oraz innymi chorobami dróg żółciowych.
Pacjenci z refluksem żołądkowo-przełykowym (zgagą) powinni unikać stosowania przetworów z liści
mięty pieprzowej ze względu na możliwość nasilenia się zgagi. Pacjenci z kamicą żółciową i innymi
schorzeniami dróg żółciowych powinni zachować szczególną ostrożność podczas stosowania
przetworów z liści mięty pieprzowej.
Jeśli objawy nasilą się w trakcie stosowania produktu leczniczego, należy skonsultować się z lekarzem
lub farmaceutą.
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Hipokaliemia (będąca wynikiem długotrwałego nadużywania środków przeczyszczających) nasila
działanie glikozydów nasercowych i prowadzi do wystąpienia interakcji z lekami
przeciwarytmicznymi.
Jednoczesne stosowanie z lekami moczopędnymi, adrenokortykosteroidami i produktami
zawierajacymi korzeń lukrecji może nasilać utratę potasu.
2
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Stosowanie w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na dane doświadczalne dotyczące ryzyka
genotoksyczności kilku antranoidów, np. emodyny i franguliny z kory kruszyny oraz emodyny
i aloe-emodyny z listka senesu.
Karmienie piersią
Stosowanie w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane, ponieważ po podaniu antranoidów
aktywne metabolity, takie jak reina, przenikały do mleka kobiecego w niewielkich ilościach.
Płodność
Brak danych (patrz punkt 5.3).
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania
maszyn.
4.8 Działania niepożądane
Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych):
Nadwrażliwość:
Mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości: świąd, pokrzywka, miejscowa lub uogólniona wysypka.
Zaburzenia żołądka i jelit:
Kora kruszyny i listek senesu mogą powodować bóle i skurcze w obrębie jamy brzusznej oraz
wodnisty stolec, w szczególności u pacjentów z zespołem nadpobudliwego jelita. Objawy te często są
wynikiem przedawkowania leku i w takim przypadku należy zmniejszyć dawkę.
Ponadto długotrwałe stosowanie produktu może spowodować zmiany pigmentacyjne w błonie
śluzowej jelita grubego (pseudomelanosis coli), które zazwyczaj ustępuje po zaprzestaniu
przyjmowania produktu leczniczego.
W przypadku zastosowania u osób z refluksem żołądkowo-przełykowym stan może ulec zaostrzeniu
i może nasilić się zgaga (patrz punkt 4.4).
Zaburzenia nerek i dróg moczowych:
Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i może
skutkować wystąpieniem białkomoczu i krwiomoczu.
Przyjmowanie produktu leczniczego może prowadzić do zmiany zabarwienia moczu na żółte lub
czerwono-brązowe (w zależności od pH moczu), jednak objaw ten nie ma istotnego znaczenia
klinicznego.
W przypadku wystąpienia innych działań niepożądanych, nie wymienionych powyżej, pacjent
powinien skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
3
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
4.9 Przedawkowanie
Podstawowymi objawami przedawkowania lub nadużywania są ból brzucha i ciężka biegunka,
powodująca utratę płynów i elektrolitów. Należy prowadzić leczenie podtrzymujące z intensywnym
nawadnianiem. Należy monitorować poziom elektrolitów, zwłaszcza potasu. Jest to szczególnie
istotne u pacjentów w podeszłym wieku.
Długotrwałe stosowanie wysokich dawek produktów leczniczych zawierających antranoidy może
prowadzić do wystąpienia toksycznego zapalenia wątroby.
5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE
5.1 Właściwości farmakodynamiczne
Grupa farmakoterapeutyczna: lek przeczyszczający, kontaktowy; kod ATC: A06AB
Pochodne 1,8-dihydroksyantracenowe zawarte w listku senesu i korze kruszyny działają
przeczyszczająco.
Zawarte w korze kruszyny glukofranguliny i franguliny są odpowiednio O-diglikozydami oraz
O-monoglikozydami, które w większości (wszystkie β-O-glikozydy) nie są rozkładane przez ludzkie
enzymy trawienne w górnej części jelita i dlatego nie są wchłaniane w dużych ilościach. Są one
przekształcane przez bakterie jelita grubego w aktywny metabolit (emodyno-9-antron).
Podobnie β-O-połączone glikozydy listka senesu (sennozydy) nie są absorbowane w górnej części
jelita; bakterie jelita grubego przekształcają je w aktywny metabolit (antron reiny).
Istnieją dwa różne mechanizmy działania:
1. Pobudzenie perystaltyki jelita grubego, co prowadzi do przyspieszonego pasażu jelitowego.
2. Wpływ na procesy wydzielnicze poprzez dwa współistniejące mechanizmy, tj. hamowanie
absorpcji wody i elektrolitów (jonów Na+, Cl-) przez komórki nabłonka okrężnicy (efekt
antyabsorpcyjny) i wzrost przepuszczalności ścisłych połączeń między komórkami oraz
pobudzenie wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita grubego (efekt stymulujący
wydzielanie), prowadzące do zwiększenia stężeń płynu i elektrolitów w świetle jelita grubego.
Defekacja ma miejsce po upływie 8-12 godzin, co spowodowane jest czasem transportu do okrężnicy
i przemiany w aktywny związek.
5.2 Właściwości farmakokinetyczne
Zawarte w korze kruszyny β-O połączone glikozydy nie są rozkładane przez ludzkie enzymy
trawienne i dlatego też nie są wchłaniane w dużych ilościach w górnej części jelita. Są one
przekształcane przez bakterie jelita grubego w aktywny metabolit (emodyno-9-antron).
Głównie aglikony antrachinonowe są wchłaniane i metabolizowane do odpowiednich pochodnych
glukuronidowych i siarczanowych. Po podaniu doustnym wyciągu z kory kruszyny w moczu
wykrywano reinę, emodynę oraz śladowe ilości chryzofanolu.
Podobnie β-O-połączone glikozydy listków senesu (sennozydy) nie są ani absorbowane w górnej
części jelita ani nie są rozkładane przez ludzkie enzymy trawienne; bakterie jelita grubego
przekształcają je w aktywny metabolit (antron reiny).
Aglikony są wchłaniane w górnej części jelita.
4
Badania na zwierzętach z radio-znaczonymi antronami reiny wprowadzonymi bezpośrednio do
kątnicy wskazywały absorpcję mniejszą niż 10%. W kontakcie z tlenem antron reiny jest utleniany do
reiny i sennidyn, które można znaleźć we krwi głównie w formie glukuronidów i siarczanów. Po
doustnym podawaniu sennozydów, 3-6% metabolitów jest wydalanych z moczem, niektóre są
wydalane z żółcią.
Większość sennozydów (ok. 90%) jest wydalanych z kałem jako polimery (polichinonowe) wraz
z 2-6% niezmienionych sennozydów, sennidyn, antronu reiny i reiny. W badaniach
farmakokinetycznych przeprowadzonych na ludziach podczas doustnego podawania strąków senesu
(20 mg sennozydów) przez 7 dni maksymalne stężenie reiny we krwi wynosiło 100 ng/ml. Nie
obserwowano akumulacji reiny.
Aktywne metabolity listka senesu i kory kruszyny, np. reina przechodzą w niewielkiej ilości do mleka
matki. W doświadczeniach na zwierzętach stwierdzono, że reina przechodzi przez łożysko w małych
ilościach.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nie przeprowadzono badań przedklinicznych dla produktu leczniczego Normosan fix.
Nie ma dostępnych testów przedklinicznych dotyczących przetworów z kory kruszyny.
W teście mutagenności in vitro na modelu mikrosomalnym Salmonelli oraz w teście naprawy DNA
prowadzonych na pierwotnych hepatocytach szczura emodyna, frangulina, wyciąg alkoholowy
z Rhamnus frangula oraz ogólnodostępny produkt z kory kruszyny wykazały zależny od dawki wzrost
częstości mutacji lub indukcji naprawy DNA.
Badania z emodyną (składnikiem przetworów z kory kruszyny) wykazały wpływ na długość cyklu
rujowego i nefropatię u myszy. Ponadto wiele pochodnych hydroksyloantracenu wykazywało
właściwości mutagenne i genotoksyczne w licznych systemach testów in vitro, jednak nie zostało to
udowodnione w systemach in vivo. W długoterminowych badaniach rakotwórczości odnotowano
wpływ na nerki i okrężnicę/jelito ślepe. Zaobserwowana toksyczność reprodukcyjna była związana
z toksycznością u matek spowodowaną skutkami biegunki.
Nie przeprowadzono badań przedklinicznych dla listków senesu lub ich przetworów. Można
przypuszczać, że dane uzyskane z badań strąków senesu mogą być przełożone do listków senesu.
W badaniu na szczurach trwającym 90 dni, podawano strąki senesu w dawkach od 100 mg/kg do
1500 mg/kg (dawka równoważna dla człowieka: 16-242 mg/kg). We wszystkich grupach
zaobserwowano niewielki przerost nabłonka jelita grubego, odwracalny po 8-tygodniowym okresie
zdrowienia. Zmiany rozrostowe w nabłonku wpustu żołądka były również odwracalne. Zależne od
dawki kanalikowe nacieki bazofilowe i przerost nabłonka nerek, bez zaburzeń czynnościowych,
występowały po podaniu dawki 300 mg/kg na dzień lub większej. Te zmiany również były
odwracalne.
Gromadzenie brązowego pigmentu w kanalikach prowadziło do powstania ciemnych przebarwień
powierzchni nerek, pozostających w mniejszym stopniu po okresie zdrowienia. Nie zaobserwowano
zmian w splocie nerwowym okrężnicy. W badaniu nie uzyskano wartości NOEL (ang. no-observable-
effect-level - poziom niewywołujący dających się zaobserwować skutków działania).
Strąki senesu, wyciągi ze strąków senesu i kilka pochodnych hydroksyloantracenowych (z wyjątkiem
sennozydów, reiny i sennidyn) były mutagenne i genotoksyczne w kilku systemach testów in vitro.
Jednak w przypadku senesu i aloe-emodyny nie zostało to udowodnione w systemach in vivo.
W długoterminowych badaniach rakotwórczości ze strąkami senesu odnotowano wpływ na nerki
i okrężnicę/jelito ślepe.
Nie wykonano badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności i kancerogenności dla owocu
kminku i liścia mięty pieprzowej.
Brak danych dla owocu bzu czarnego.
5
6. DANE FARMACEUTYCZNE
6.1 Wykaz substancji pomocniczych
Nie zawiera.
6.2 Niezgodności farmaceutyczne
Nie dotyczy.
6.3 Okres ważności
1 rok
6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania
Przechowywać w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze nie wyższej niż 25°C. Chronić od
światła, wilgoci i wpływu obcych zapachów.
6.5. Rodzaj i zawartość opakowania
Opakowanie bezpośrednie stanowią saszetki z włókniny filtracyjnej termozgrzewalnej.
Saszetki umieszczone są w pudełku tekturowym powlekanym folią polipropylenową.
Zawartość opakowania: 20 lub 40 saszetek po 1,4 g.
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania i przygotowania produktu leczniczego do
stosowania
Bez specjalnych wymagań.
7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU
Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A.
ul. Pelplińska 19
83-200 Starogard Gdański
8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
Pozwolenie nr R/2245
9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA
Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 31.01.1990 r.
Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 17.02.2014 r.
10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO
6
