CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO
1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO
Vitaminum B12 Energamma, 1000 mikrogramów, tabletki drażowane
2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY
Każda tabletka drażowana zawiera 1000 mikrogramów cyjanokobalaminy (witaminy B12).
Substancje pomocnicze o znanym działaniu
Każda tabletka drażowana zawiera 245,8 mg laktozy (w postaci laktozy jednowodnej),
58,87 mg sacharozy i 0,07 mg makrogologlicerolu hydroksystearynianu.
Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.
3. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA
Tabletka drażowana
Okrągłe, obustronnie wypukłe, białe tabletki drażowane o średnicy ok. 9,8 mm.
4. SZCZEGÓŁOWE DANE KLINICZNE
4.1 Wskazania do stosowania
Leczenie w tym leczenie podtrzymujące u pacjentów z niedoborem witaminy B12 występujące
z następujących powodów:
- niedokrwistość złośliwa,
- zaburzenie wchłaniania witaminy B12 (np. z powodu atroficznego zapalenia błony śluzowej
żołądka, choroby zapalnej jelit, celiakii, całkowitej lub częściowej resekcji żołądka, resekcji
jelita krętego, zabiegu pomostowania żołądka (ang. gastric bypass) lub innej operacji
bariatrycznej).
- długotrwałe stosowanie blokerów receptora histaminowego H2, inhibitorów pompy protonowej,
aminosalicylanów i metforminy.
Leczenie niedoboru spowodowanego zmniejszonym spożyciem witaminy B12 w diecie (np. dietą
wegetariańską).
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma jest wskazany do stosowania u dorosłych.
4.2 Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie
Dorośli
Leczenie pacjentów z niedoborem witaminy B12
Zalecana dawka dobowa cyjanokobalaminy wynosi 1000 mikrogramów (1 tabletka produktu
leczniczego Vitaminum B12 Energamma).
1
Dzieci i młodzież
Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania i skuteczności produktu leczniczego Vitaminum
B12 Energamma u dzieci i młodzieży.
Dane nie są dostępne.
Produktu leczniczego Vitaminum B12 Energamma nie należy stosować u dzieci i młodzieży.
Osoby w podeszłym wieku
U osób w podeszłym wieku nie zaleca się zmiany dawkowania.
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma
można przyjmować stosując zwykle zalecane dawkowanie dla osób dorosłych. W przypadku ciężkiej
niewydolności nerek zaleca się zmniejszenie dawki i regularne monitorowanie stężenia witaminy B12
w surowicy.
Zaburzenia czynności wątroby
Dane farmakokinetyczne i doświadczenia kliniczne dotyczące pacjentów z zaburzeniami czynności
wątroby nie są dostępne. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności stosowania
u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Czas trwania leczenia
Jeśli podawana doustnie witamina B12 jest dobrze tolerowana, nie ma ograniczeń dotyczących czasu
trwania leczenia w przypadku niedokrwistości złośliwej lub zaburzeń wchłaniania witaminy B12.
Należy regularnie monitorować reakcję pacjenta na leczenie (patrz punkt 4.4).
Pacjenci z ciężkimi objawami hematologicznymi lub neurologicznymi niedoboru witaminy B12 muszą
początkowo być leczeni pozajelitowo do czasu normalizacji stężenia witaminy B12 we krwi (patrz
punkt 4.4).
Sposób podawania
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma jest przeznaczony do stosowania doustnego. Tabletki
należy połykać w całości, popijając odpowiednią ilością wody, najlepiej rano, na czczo.
4.3 Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na cyjanokobalaminę lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną
w punkcie 6.1.
Produktu leczniczego Vitaminum B12 Energamma nie należy stosować u pacjentów z niedokrwistością
megaloblastyczną, która jest spowodowana wyłącznie niedoborem kwasu foliowego.
Produktu leczniczego Vitaminum B12 Energamma nie należy stosować u pacjentów, wymagających
detoksykacji przy zatruciu cyjankami (np. u pacjentów z neuropatią nerwu wzrokowego wywołaną
niedożywieniem lub pozagałkowym zapaleniem nerwu wzrokowego w niedokrwistości złośliwej).
W takich przypadkach należy podać inną pochodną kobalaminy.
U pacjentów z niedoborem witaminy B12, u których występuje ryzyko zaniku nerwu wzrokowego
w chorobie Lebera, nie należy stosować cyjanokobalaminy w celu leczenia niedoboru witaminy B12.
4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Na początku leczenia należy przeprowadzić diagnostykę różnicową w celu ustalenia, czy występuje
niedobór witaminy B12 związany z dietą, czy też występuje przewlekła choroba zapalna jelit lub inne
zaburzenie sugerujące niewystarczającą bierną dyfuzję witaminy B12 z diety.
2
U pacjentów z hematologicznymi i neurologicznymi objawami niedoboru witaminy B12 leczenie należy
rozpocząć od pozajelitowego podawania witaminy B12 do czasu normalizacji parametrów
biochemicznych we krwi i kontynuować do ustąpienia objawów klinicznych.
Odpowiedź terapeutyczną na leczenie doustne osiąga się zwykle w ciągu 3 miesięcy. W celu oceny
odpowiedzi na leczenie należy regularnie monitorować stężenie witaminy B12 lub kwasu
metylomalonowego w osoczu. Jeśli po upływie tego okresu nie osiągnięto poprawy w zakresie
leczenia niedoboru witaminy B12, należy sprawdzić, czy pacjent przestrzega zaleceń terapeutycznych
i w razie potrzeby dostosować dawkę cyjanokobalaminy lub sposób jej podawania.
Ponieważ nadmiar kobalaminy jest wydalany przez nerki, szczególnie u pacjentów z krańcową
niewydolnością nerek (wymagających dializy) może dojść do potencjalnego skumulowania
witaminy B12. W celu utrzymania odpowiedniego poziomu witaminy B12 w surowicy należy
regularnie monitorować stężenie witaminy B12 w surowicy i w razie potrzeby dostosować schemat
leczenia.
Należy zachować ostrożność u pacjentów z jednocześnie występującym niedoborem kwasu foliowego.
Niedobór folianów może zmniejszyć odpowiedź terapeutyczną na leczenie witaminą B12. U takich
pacjentów stosowanie produktu leczniczego Vitaminum B12 Energamma musi być połączone z
leczeniem niedoboru kwasu foliowego.
Zaburzenia wyników badań laboratoryjnych
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma zawiera kobalaminę, która ze względu na swój
czerwony kolor może zakłócać wyniki laboratoryjnych badań kolorymetrycznych i
spektrofotometrycznych.
Badanie oznaczania poziomu przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu Castle’a (IFA, ang.
Intrinsic factor antibody): Wstępne podanie cyjanokobalaminy może powodować fałszywie dodatnie
wyniki w kierunku przeciwciał IF, które są obecne we krwi u około 50% pacjentów z niedokrwistością
złośliwą.
Jeśli są dostępne, należy zastosować alternatywne testy niepodatne na zakłócenia cyjanokobalaminą
w przypadku podejrzenia wystąpienia interferencji. Zlecanie badań laboratoryjnych u pacjentów
przyjmujących cyjanokobalaminę należy skonsultować z personelem laboratorium.
Laktoza
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma zawiera laktozę (w postaci laktozy jednowodnej).
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko
występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania
glukozy-galaktozy.
Sacharoza
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma zawiera sacharozę. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi
zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub
niedoborem sacharazy-izomaltazy, nie powinni przyjmować produktu leczniczego Vitaminum B12
Energamma.
Makrogologlicerolu hydroksystearynian
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma zawiera makrogologlicerolu hydroksystearynian, który
może powodować rozstrój żołądka i biegunkę.
Sód
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w jednej
tabletce, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.
3
4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wchłanianie witaminy B12 może być upośledzone przez inhibitory pompy protonowej (np.
omeprazol), antagonistów receptora histaminowego H2 (np. cymetydyna), kolchicynę,
aminoglikozydy (np. neomycyna), kwas aminosalicylowy, cholestyraminę, leki przeciwpadaczkowe
(np. karbamazepina), sole potasu i metylodopę, a także alkohol.
Stężenie witaminy B12 w surowicy może być zmniejszone u pacjentów przyjmujących doustne środki
anytykoncepcyjne, metforminę, leki przeciwpsychotyczne (takie jak olanzapina i rysperydon).
Chloramfenikol może osłabiać działanie witaminy B12 w niedokrwistości.
Długotrwała ekspozycja na podtlenek azotu (gaz rozweselający; N2O) może powodować
czynnościowy niedobór witaminy B12 i potencjalnie poważne neurologiczne reakcje niepożądane,
nawet jeśli zasoby witaminy B12 w organizmie są prawidłowe.
Istnieją doniesienia, że glikokortykosteroidy, takie jak prednizon, zwiększają wchłanianie witaminy B12
u pacjentów z niedokrwistością złośliwą.
4.6 Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Dane dotyczące stosowania witaminy B12 u kobiet w ciąży są ograniczone. Badania na zwierzętach
nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję (patrz punkt 5.3).
W ramach środków ostrożności zaleca się unikanie stosowania dużych dawek cyjanokobalaminy
w okresie ciąży, chyba że istnieją wskazania do suplementacji cyjanokobalaminą w dużych dawkach.
Karmienie piersią
Witamina B12 przenika do mleka matki, ale w dawkach terapeutycznych nie przewiduje się
niekorzystnego wpływu na dzieci karmione piersią. Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma
można stosować w okresie karmienia piersią.
Płodność
Nie należy spodziewać się negatywnego wpływu na płodność przy prawidłowym stężeniu witaminy B12
w osoczu.
4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Vitaminum B12 Energamma nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na
zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
4.8 Działania niepożądane
Działania niepożądane podzielono według następujących kategorii: bardzo często (≥ 1/10),
często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000),
bardzo rzadko (< 10 000), częstość nieznana (nie może być oceniona na podstawie dostępnych
danych).
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:
Niezbyt często: Ciężkie reakcje nadwrażliwości, które mogą objawiać się pokrzywką,
wysypką skórną lub swędzeniem na dużych obszarach ciała.
Częstość nieznana: Trądzikopodobne zmiany i pęcherze.
4
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
Częstość nieznana: Gorączka.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań
niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania
produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać
wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania
Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
4.9 Przedawkowanie
Witamina B12 ma szeroki zakres bezpieczeństwa. Objawy zatrucia lub przedawkowania nie są znane.
Przypadki omyłkowego przedawkowania należy leczyć objawowo, jeśli to konieczne.
5. WŁAŚCIWOŚCI FARMAKOLOGICZNE
5.1 Właściwości farmakodynamiczne
Grupa farmakoterapeutyczna: leki stosowane w niedokrwistości, witamina B12
(cyjanokobalamina i analogi), kod ATC: B03BA01
Witamina B12 jako składnik grupy prostetycznej izomerazy metylomalonylo-CoA jest niezbędna
do przemiany kwasu propionowego w kwas bursztynowy. Ponadto witamina B12 wraz z kwasem
foliowym uczestniczy w tworzeniu labilnych grup metylowych, które w procesach transmetylacji
są przenoszone do innych białek akceptorowych metylu. Witamina B12 wpływa również na syntezę
kwasów nukleinowych, szczególnie w hematopoezie i innych procesach dojrzewania komórek w
organizmie.
Organizm człowieka nie jest w stanie syntetyzować witaminy B12 i musi ją przyjmować
z pożywieniem. Do produktów zawierających witaminę B12 należą mięso i podroby (takie jak wątroba,
nerki i serce), ryby, ostrygi, mleko oraz żółtka jaj. Wchłanianie witaminy B12 odbywa się głównie
w jelicie cienkim. W celach terapeutycznych witamina B12 stosowana jest w postaci cyjanokobalaminy
lub hydroksykobalaminy. Oba te związki to prekursory przekształcane w organizmie w formy
aktywne: metylo- oraz 5-adenozylokobalaminę. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12 wynosi
około 1μg.
Objawy niedoboru
Upośledzenie lub brak wchłaniania witaminy B12 z pożywienia lub zmniejszone spożycie, które może
utrzymywać się przez kilka lat, prowadzi ostatecznie do objawów klinicznych, jeśli stężenie witaminy
B12 w osoczu spadnie poniżej 200 pg/ml. Hematologicznym objawem awitaminozy B12 jest
niedokrwistość megaloblastyczna. Do neurologicznych objawów niedoboru witaminy B12 zaliczają się
zaburzenia obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego. Objawy polineuropatii mogą występować
jednocześnie ze zmianami w tylnych sznurach i drogach korowo-rdzeniowych i łączyć się
zaburzeniami psychicznymi, takimi jak zaburzenia funkcji poznawczych i otępienie. Wczesne oznaki
niedoboru mogą obejmować objawy niespecyficzne, na przykład osłabienie, bladość, parestezje dłoni
i stóp, niepewny chód i zmniejszoną siłę fizyczną.
5
5.2 Właściwości farmakokinetyczne
Witamina B12 jest wchłaniana dwojako:
− Aktywne wchłanianie w jelicie cienkim wymagające udziału czynnika wewnętrznego.
− Niezależnie od czynnika wewnętrznego, witamina może również przenikać do krwiobiegu
poprzez pasywną dyfuzję przez układ żołądkowo-jelitowy lub błony śluzowe. Około 1-2%
doustnie podanej dawki przenika do krwi w sposób liniowy zależny od dawki. Z tego powodu,
po podaniu dużych dawek doustnych (~ 1000 µg na dobę) zapewnione jest odpowiednie
wchłanianie nawet u pacjentów pozbawionych czynnika wewnętrznego.
Aż do 90% zasobów znajduje się w wątrobie, gdzie witamina przechowywana jest w postaci
aktywnego koenzymu ze współczynnikiem rotacji 0,5 do 0,8 µg na dobę. U zdrowych dorosłych
pozostających na dobrze zbilansowanej diecie (jedzących wszystko), całkowita zawartość witaminy
B12 w organizmie wynosi 3 mg do 5 mg. Kliniczne objawy niedoboru witaminy B12 zazwyczaj
pojawiają się po 3 – 5 latach niewystarczającej podaży witaminy.
Witamina B12 wydalana jest głównie przez pęcherzyk żółciowy i około 1 µg jest wchłaniany ponownie
poprzez krążenie jelitowo-wątrobowe. Jeśli zdolność organizmu do przechowywania witaminy B12 jest
przekroczona w wyniku podawania dużych dawek, szczególnie w konsekwencji podawania
pozajelitowego, część niewchłonięta wydalana jest z moczem.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane niekliniczne, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących
bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości
oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla
człowieka.
6. DANE FARMACEUTYCZNE
6.1 Wykaz substancji pomocniczych
Rdzeń tabletki:
Laktoza jednowodna
Powidon K30
Kroskarmeloza sodowa
Kwas stearynowy 50 (kwas stearynowy i kwas palmitynowy)
Otoczka
Otoczka „AquaPolish P white” (Hypromeloza 15 mPa*s, Hydroksypropyloceluloza, Kwas stearynowy
50 (kwas stearynowy i kwas palmitynowy), Talk, Triglicerydy kwasów tłuszczowych o średniej
długości łańcucha, Tytanu dwutlenek)
Sacharoza
Talk
Kaolin ciężki
Wapnia węglan
Tytanu dwutlenek (E 171)
Guma arabska dyspersja wysuszona
Makrogol 6000
Makrogologlicerolu hydroksystearynian
Sodu laurylosiarczan (E 487)
Wosk Montana glikolowy
6
6.2 Niezgodności farmaceutyczne
Nie dotyczy.
6.3 Okres ważności
3 lata
6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania
Nie przechowywać w temperaturze powyżej 25ºC.
6.5 Rodzaj i zawartość opakowania
Blistry z folii PVC/PVDC/Aluminium w tekturowym pudełku.
Opakowania po 10, 25, 30, 50, 60, 90 lub 100 tabletek drażowanych.
Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania
Bez specjalnych wymagań.
7. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA
DOPUSZCZENIE DO OBROTU
Wörwag Pharma GmbH & Co. KG
Flugfeld-Allee 24
71034 Böblingen
Niemcy
8. NUMER POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
Pozwolenie nr 28575
9. DATA WYDANIA PIERWSZEGO POZWOLENIA NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU
I DATA PRZEDŁUŻENIA POZWOLENIA
Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 22.08.2024 r.
10. DATA ZATWIERDZENIA LUB CZĘŚCIOWEJ ZMIANY TEKSTU
CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO
10/2025
7